Chọn trái cây ngon và an toàn có mấy nguyên tắc chung: mua đúng mùa, ở nơi bán rõ nguồn gốc; nhìn cuống, vỏ, độ nặng tay và mùi; rửa dưới vòi nước chảy ngay trước khi ăn, không cần xà phòng; bảo quản đúng loại — có quả cần để ngoài cho chín, có quả cần ngăn mát. Không cần sợ hãi mọi quả đẹp, nhưng cũng đừng ăn quả dập nát, mốc, có mùi lạ.
Năm dấu hiệu chung của quả ngon
- Cuống tươi: cuống còn xanh, chắc là quả mới hái. Cuống khô, đen, rụng là để lâu.
- Nặng tay: so với kích cỡ, quả nặng thường mọng nước (cam, bưởi, dưa hấu, lê).
- Vỏ căng, đều màu: không nhăn nheo, không có vết thâm lớn, vết nứt chảy nước.
- Mùi thơm tự nhiên: xoài, dứa, mít, ổi chín có mùi thơm rõ ở cuống. Mùi chua lên men là quá chín, sắp hỏng.
- Độ chắc phù hợp: mỗi loại một độ — bơ, xoài, đu đủ chín ấn nhẹ hơi mềm; táo, lê, cam chắc tay.
Mẹo chọn một số loại quả
| Quả | Mẹo chọn |
|---|---|
| Dưa hấu | Vỏ xanh đậm, sọc rõ; vết nằm (chỗ tiếp đất) màu vàng kem; gõ nghe tiếng "bộp" trầm; cuống hơi khô |
| Dứa (thơm) | Mắt to, thưa; vỏ vàng từ đáy lên; lá ngọn rút nhẹ ra được; mùi thơm ở đáy |
| Cam, quýt | Vỏ mỏng, mịn, căng; nặng tay; cuống còn dính |
| Đu đủ | Vỏ vàng xen xanh, ấn hơi mềm; tránh vết thâm sâu |
| Bơ | Ấn nhẹ phần cuống hơi lún; cuống tróc dễ, bên dưới màu xanh vàng |
| Chuối | Vỏ vàng đều, có vài chấm nâu là ngọt nhất; chuối quá xanh để vài ngày |
| Mít | Gai nở to, thưa; gõ nghe bộp; mùi thơm; ấn hơi lún |
| Ổi | Vỏ xanh nhạt hơi ngả vàng, căng, không dập; mùi thơm |
Rửa trái cây đúng cách
- Rửa ngay trước khi ăn, không rửa rồi cất lâu (ẩm làm quả nhanh hỏng).
- Rửa dưới vòi nước chảy, chà nhẹ bằng tay; quả vỏ dày (dưa, bưởi, xoài) có thể dùng bàn chải mềm.
- Không cần xà phòng, nước rửa chén cho trái cây: các cơ quan an toàn thực phẩm thường khuyên rửa bằng nước sạch; xà phòng có thể ngấm vào vỏ.
- Rửa cả quả gọt vỏ như dưa hấu, xoài, cam: dao cắt qua vỏ có thể đưa bụi bẩn từ vỏ vào ruột.
- Quả mọng (dâu tây, nho): rửa nhẹ, để ráo; không ngâm lâu vì dễ úng.
- Ngâm nước muối loãng là thói quen của nhiều gia đình; có thể giúp làm sạch phần nào, nhưng rửa kỹ dưới vòi nước vẫn là bước chính.
Bảo quản: để ngoài hay cho tủ lạnh
| Để ngoài nơi thoáng mát | Cho ngăn mát tủ lạnh |
|---|---|
| Chuối, xoài xanh, đu đủ xanh, bơ chưa chín, dứa chưa chín, mít chưa chín, dưa hấu nguyên quả | Vải, nhãn, dâu tây, nho, chôm chôm, măng cụt, táo, lê, cam quýt (nếu muốn để lâu), quả đã chín, quả đã cắt |
- Quả đã cắt: bọc kín hoặc cho hộp có nắp, cất ngăn mát, ăn trong ngày hoặc ngày hôm sau.
- Chuối: không nên cho tủ lạnh khi còn xanh, vỏ sẽ thâm đen mà ruột không chín.
- Để riêng: táo, chuối chín toả ra khí ethylene làm quả khác chín nhanh; để riêng nếu không muốn quả khác chín theo.
An toàn: những điều nên nhớ
- Bỏ quả mốc: quả mềm, mọng nước (dâu, đào, nho) có vết mốc thì nên bỏ cả quả, không chỉ cắt phần mốc.
- Bỏ phần dập nát nhiều, chảy nước, có mùi lạ.
- Mua nơi rõ nguồn gốc: chợ quen, cửa hàng có thông tin vùng trồng, sản phẩm có tem truy xuất.
- Không nên kết luận chỉ qua vẻ ngoài: quả đẹp không có nghĩa là "có thuốc", quả xấu không có nghĩa là "sạch". Nguồn gốc rõ ràng và rửa đúng cách quan trọng hơn.
- Trẻ nhỏ: cắt nhỏ, bỏ hạt các loại quả tròn trơn (nho, nhãn, vải, chôm chôm) để tránh hóc; trẻ dưới 4 tuổi nên cắt nho, cà chua bi làm tư.
Giữ trái cây trong hộp cơm, chuyến đi
Mang trái cây đi học, đi làm, đi chơi xa cần vài mẹo nhỏ. Chọn quả ít chảy nước, vỏ dày như chuối, cam, quýt, táo; quả cắt sẵn như dưa hấu, dứa nên cho hộp kín, để chung túi giữ lạnh với một chai nước đông đá. Táo, lê đã cắt có thể vắt vài giọt chanh để không thâm. Tránh mang quả dễ dập (chuối chín quá, xoài chín mềm) dưới đáy túi nặng. Đi đường dài nắng nóng, trái cây đã cắt để ngoài quá vài giờ nên bỏ. Những mẹo nhỏ này giúp trái cây vẫn ngon và an toàn khi đến tay người ăn.
Góc nhìn hôm nay: dạy con đi chợ trái cây
Lần tới đi chợ, giao cho con nhiệm vụ chọn ba quả: một quả dưa hấu, một quả dứa, một nải chuối. Trước khi đi, ôn cùng con năm dấu hiệu chung. Ở chợ, để con cầm, ngửi, gõ thử, và tự quyết định. Về nhà bổ ra, cùng nhận xét. Vài lần như thế, con sẽ có con mắt chọn quả — một kỹ năng sống nhỏ mà dùng được cả đời.
Câu hỏi thường gặp
Rửa trái cây bằng gì là tốt nhất?
Rửa dưới vòi nước sạch đang chảy, chà nhẹ bằng tay hoặc bàn chải mềm với quả vỏ dày, ngay trước khi ăn. Không cần dùng xà phòng hay nước rửa chén.
Có nên ngâm trái cây nước muối không?
Nhiều gia đình ngâm nước muối loãng như một thói quen; cách này có thể giúp làm sạch phần nào, nhưng rửa kỹ dưới vòi nước chảy vẫn là bước quan trọng nhất.
Quả nào không nên cho tủ lạnh?
Chuối xanh, xoài xanh, đu đủ xanh, bơ chưa chín nên để ngoài nơi thoáng mát cho chín. Khi đã chín, có thể cho ngăn mát để giữ thêm vài ngày.
Quả bị mốc một chỗ có ăn được không?
Với quả mềm, mọng nước như dâu, nho, đào, nên bỏ cả quả vì nấm mốc có thể lan vào bên trong. Quả bị dập nát, có mùi lạ cũng nên bỏ.
Làm sao chọn dưa hấu ngon?
Chọn quả vỏ xanh đậm sọc rõ, vết tiếp đất màu vàng kem, nặng tay, gõ nghe tiếng bộp trầm và cuống hơi khô.